Zarządzanie procesem zakiszania kukurydzy

Na powodzenie procesu zakiszania całych roślin kukurydzy wpływa wiele czynników. Dlatego, oprócz wyboru odpowiedniego zakiszacza, warto zwrócić uwagę na inne ważne parametry, takie jak termin zbioru, wysokość koszenia, długość sieczki a także odpowiednie ubicie oraz okrycie zebranego materiału.

Optymalny termin zbioru przypada na zakończenie fazy magazynowania skrobi w ziarnie. Zawartość suchej masy w całej roślinie powinna wynosić 28–35 %, a zawartość suchej masy w ziarnie 56–60 % (rys. 1).

Przy prognozowaniu dojrzałości należy uwzględnić takie czynniki jak odmiana, termin zasiewu, rodzaj gleby, zaopatrzenie w wodę oraz dane meteorologiczne: temperaturę, ilość opadów, naturalne promieniowanie. Warto wziąć pod uwagę zachowywanie się aktualnych odmian kukurydzy. 

Optymalna wysokość koszenia roślin, zapewniająca higieniczne zakiszanie wynosi co najmniej 30 cm. Ma ona decydujący wpływ na zanieczyszczenie kiszonki z kukurydzy drożdżami i pleśnią. W dolnych częściach łodygi występuje wielokrotnie większa liczba tych właśnie szkodników, negatywnie wpływających na fermentację (rys. 2). Ponadto w dolnych częściach wzrasta zawartość włókna surowego i popiołu, a obniża się wartość energetyczna.

Optymalna długość sieczki wynosi 4–8 mm. Jest ona warunkiem optymalnego ubicia, lepszego wykorzystania przestrzeni silosu i mniejszych strat. Zasadniczo przyjmuje się, że im bardziej sucha zakiszana masa, tym krótsza powinna być sieczka.

Obok przestrzegania podstawowych reguł zakiszania, proces fermentacji wspomagają zakiszacze bonsilage o różnych kierunkach działania (rys. 4). Przy wyborze należy kierować się indywidualnymi potrzebami gospodarstwa. Doradca firmy SCHAUMANN chętnie pomoże dobrać odpowiedni zakiszacz bonsilage.

Dostęp tlenu przyczynia się do przegrzewania kiszonki, a tym samym do strat energetycznych i strat suchej masy. Im lepsze ubicie kiszonki, tym mniej tlenu dostaje się do jej wnętrza podczas wybierania. Przy wydajności zbioru wynoszącej 21 t suchej masy na godzinę (np. 70 t świeżej masy przy 30 % SM) nawet przy nieprzerwanym walcowaniu jednym pojazdem nie można uzyskać optymalnego ubicia.

Wskazówka: Przy większych ilościach zbieranego materiału i mniejszych pryzmach zaleca się pracę równolegle w dwóch silosach z wykorzystaniem kilku pojazdów do walcowania.

Natychmiast po zakończeniu walcowania silos należy odpowiednio pokryć: folią spodnią, hermetyczną folią główną oraz siatką ochronną. Siatka ochronna obciąża folię i chroni ją przed uszkodzeniami. Worki silosowe służą jako obciążenie i tworzą szczelną barierę dla tlenu. W przypadku silosów ze ścianami bocznymi należy zastosować również folię brzegową (rys. 5).

Wskazówka: Oprócz grubości folii ważnymi cechami świadczącymi o jej jakości są gazoszczelność, rozciągliwość, odporność na promieniowanie UV oraz odporność na działanie kwasów.

Aby nie dopuścić do powtórnej fermentacji, minimalna ilość wybieranego materiału powinna wynosić 2 m na tydzień. Zasadniczo należy stosować taką technikę, aby powierzchnia cięcia kiszonki pozostała gładka, a nie „poszarpana”. Wtedy do zakiszanej masy dostaje się tylko niewielka ilość tlenu, co zapobiega pojawieniu się procesów przegrzewania.  Warto obciążyć folię przy powierzchni wybierania podłużnym rzędem worków silosowych („technika na sardynkę”). Stanowi to skuteczne ograniczenie dostępu tlenu wnętrza kiszonki (rys. 6).